Persoonlijke beleving

Voor mijzelf had ik sowieso altijd al de overtuiging dat je een land eerst moet bezoeken of mensen persoonlijk leren kennen alvorens er een oprecht beeld van te krijgen. En ook wij, Venry gelukkig nog niet, zijn beïnvloed in de beeldvorming door de Westerse media en onze omgeving. 

Hier hadden we nu echt behoefte aan, iets nieuws, iets heel anders. Het is een beetje een reis terug in de tijd met een vleugje westerse invloeden. Het beeld dat ik had over de Marokkaanse mens is compleet bijgesteld en zeker de enorme vooroordelen die heersen in Nederland over Marokko.

Wat natuurlijk hier de rode draad in het dagelijks leven is, is het geloof. Dit zie je in alles terug. De kleding, op de tv, op straat, de aangebrachte teksten en de toewijding door vijf keer per dag te bidden of de moskee te bezoeken. Dit is het beeld dat wij krijgen hier in Nador.

En zoals ik het tot nu toe heb kunnen zien is dit geheel vrijblijvend, mensen hebben de keuze om deel te nemen aan het gebed. Ook het dragen van een djellaba is een vrije keuze. Er lopen mannen rond in deze kleding en er zijn ook mannen die gewoon een spijkerbroek met jasje dragen en zo naar de moskee gaan. Vrouwen met hoofddoek en vrouwen zonder hoofddoek. 

Ook kunnen vrouwen overal naar koffieshops en andere gelegenheden waar ook mannen zijn. De meeste vrouwen doen dit niet omdat er vaak hoofdzakelijk mannen zitten. Op mij is het tot nu toe niet overgekomen dat vrouwen hier onderdrukt worden door de man. 

De mensen drinken hier voor 99% thee, die trouwens heerlijk is. Alcohol heb ik tot nu toe nog niet gezien en ook het roken van sigaretten is minimaal. Ook hier is veel armoede en de drugsverslaving is vooral het snuiven van lijm. Er zijn verschillende mannen en vrouwen die komen bedelen voor een Dinar zodat ze lijm kunnen kopen. Dit proberen wij dus niet te doen.

Er wordt hier heel hard gewerkt, dit in tegenstelling wat veel van onze landgenoten zeggen. Na het ochtendgebed om zeven uur gaat iedereen aan het werk. Kunt wel zeggen dat dit minimaal zes dagen per week is. Echt weekend kennen ze niet. De meeste mensen hier werken, zeker die weinig verdienen, tot laat in de avond. Dagen van twaalf uur zijn vrij normaal. 

Er zijn vele kleine winkeltjes waar kleding gemaakt of versteld wordt, kruidenieren, bakkers, telefoonwinkels. Je hebt dan nog de mensen op straat met hele kleine mobiele fruit- en groentekraampjes. Sommige worden geduwd met de hand, getrokken door een ezel en de luxere zijn voorzien van een motor. Verder zijn er verkopers die rondlopen om koffie te verkopen of papieren zakdoekjes. Deze papieren zakdoekjes zijn voor het toilet.

Vooral onder de zakdoekverkopers, koffieverkopers en de eenvoudige fruitkramen is veel armoede. Deze mensen doen er echt alles aan om wat geld te verdienen. 

Ook zijn er de taxi’s die rondrijden. Je hebt de petit taxi’s die rijden in de stad en de grand taxi’s die buiten de stad komen. De meeste petit taxi’s zijn oude Peugeots of afgerammelde Dacia‘s. De andere taxi’s oude witte Mercedessen. Alles kraakt, piept en rookt! 

Alles rijdt en loopt hier kriskras door elkaar. Auto’s, scooters, paard en wagen, bussen, taxi’s, fietsers en voetgangers. 

Dat de mensen hier dus lui zijn en alleen maar profiteren van het Westen dat klopt zeker niet. Dat ze vijandig zijn tegenover Westerse klopt ook niet. Die zullen er vast en zeker ook tussen lopen, dat kan niet anders. De meeste tot nu toe zijn zeer vriendelijk en behulpzaam. 

Hier op straat is altijd leven, altijd wat te zien en te doen. Kinderen, ouderen, vrouwen en mannen. Hier leeft het volop. Katten en honden, alles leeft hier door elkaar. Niemand doet deze beestjes kwaad. Volgens de leer van de Koran, horen alle moslims goed te zijn voor al het leven. Dit in tegenstelling dat ze ons in het Westen willen doen geloven. En uiteraard zit ook hier kaf tussen het koren!

In plaats dat de mensen zoals in bijvoorbeeld in Nederland volgepompt worden met allerlei negatieve berichtgeving over van alles, hoor en zie je hier bijna de hele dag teksten over liefde en klaarstaan voor je naaste. Vergeving. Zelfs de verhalen van Jezus worden hier gewoon getoond op tv of verteld in tijdens een moskeedienst. In Nederland is Mohammed in de kerk taboe. 

Met Venry heb ik dus toevallig het leven van Jezus gekeken op televisie in het Arabisch in een Islamitisch land. Vind ik zelf vrij bijzonder en verwonderlijk! 

Venry 8 jaar

Venry werd ook afgelopen zaterdag zeventien december in Marokko 8 jaar oud. Een bijzondere verjaardag. Dit keer niet zoals vorig jaar, toen hij zijn laatste verjaardag vierde in Nederland met tien kinderen uit zijn klas.

Nu was het iets soberder. De opa’s en oma’s hebben gebeld, de ooms en tantes en leuke berichtjes van vrienden en kennissen. En natuurlijk ook vriendjes van school, Jasper, Sef en David. Grote kado’s heeft hij niet gekregen. Dit gaat gezien onze situatie nu niet. Het werd een stickerboek en een woestijndoek.

Om het te vieren zijn we in Nador naar een pattiserie geweest, waar ze gebakjes verkopen. Een kaarsje mee en het getal acht. Een beetje bijzonder moeten we het wel proberen te maken, hoe speciaal wil je het nog krijgen jarig zijn in Marokko?

We kopen vandaag ook meteen de treinkaartjes voor onze volgende bestemming: Marrakech! Over twee dagen gaan we op negentien december om half negen in de avond. De hele treinreis duurt dertien uur. We verplaatsen ons dan van noordoost-Marokko naar middenwest-Marokko.

Met Venry brengen we de dag door in Marokko. We merken dat we best met wat vragen rondlopen, waarop we graag wat antwoorden zouden willen. Zoals een moskeebezoek, een prepaidkaart, hoe je eet in Marokko, wat je aan moet met de bedelaars, etc.

Layla

Zoals ik net al schreef, liepen we met best wat vragen rond. Mag een vrouw bijvoorbeeld mee een koffiebar in? Met welke hand eet je je eten? Moskeebezoek? Om maar wat dingen op te sommen.

De eerste dag in Nador toen we op de stoeprand bij het appartement op de sleutel aan het wachten waren stopte er voor ons een auto. Een Marokkaanse vrouw sprak ons in het Nederlands aan. Wij waren in Nador opvallende verschijningen, de enige blanken!

Haar naam was Layla en ze woonde om de hoek bij ons appartement. Ze was geïnteresseerd in ons bezoek aan Nador, omdat Nador beslist geen toeristenstad was. Layla zei dat wanneer we iets wilde weten of haar hulp nodig hadden we bij haar konden aanbellen. Superattent!

Op zondagochtend om half twaalf stonden we bij haar voor de deur. We waren de dag ervoor ook al een paar keer geweest. Wanneer haar auto er stond was ze thuis. Vandaag stond de auto voor de deur. Ik denk dat ze wel een beetje verbaasd was dat wij voor haar deur stonden. Miranda en ik vertelden dat we wat vragen hadden. Layla zei dat ze zich ging opfrissen en en even ontbijten en ons dan zou komen ophalen.

Om half een zaten we bij Layla in haar auto, als eerste op zoek naar een prepaidkaartje met veel internetdata in plaats van de tweeduizend mb via T-Mobile. Nu kochten we voor ongeveer drieënhalve euro vijfduizend mb data. Zij kon gewoon Marokkaans en weet waar ze zijn moet.

Layla nam ons als eerste door de bergen mee richting Iksane. Dit was vroeger een oud mijndorp. Inmiddels was de mijn dichtgemaakt en afgesloten. De restanten van werktuigen waren nog achtergebleven.

Het is een hele rit door de bergen en de dorpen die we tegenkomen zijn van een heel anders dan wij gewend zijn. De dorpen zijn echt oud en vervallen. Slechte wegen en er lijkt armoede te heersen. Zelfs Venry vindt het lastig te geloven dat er mensen wonen.

Het is een indrukwekkend gebied om te zien en de arbeiders liepen vroeger kilometers om hier te gaan werken. De vader van Layla had ook in deze mijn gewerkt in de jaren vijftig. Ze zei dat je dat nog aan zijn handen kon zien. Haar ouders wonen inmiddels al vele jaren in Nederland.

Om even een idee te krijgen van de ingang en het grote stalen wiel dat vermoedelijk diende om de treintjes te bewegen, let op de witte auto erboven. Het lijkt niet hoog, ik schat dat de muur een meter of dertig hoog is. Uit de mijn werd een bepaald soort gesteente gehaald.

Hierna rijden we verder door naar een kustweg, die helemaal van Nador naar Tanger loopt. Tanger is de kortste verbinding tussen Afrika en Europa. Vanaf hier sta je met de ferry binnen anderhalf uur in Gibraltar wat een Engelse kolonie is. Ben je meteen in drie landen geweest, Marokko, Engeland en Spanje.

Zelf word ik van de autorit misselijk, doordat ik achterin zit. Heeft niets met de rijstijl van Layla te maken, hier heb ik snel last van in de auto. Ik verplaats van achteren naar voren. Zelf merk ik dat naarmate ik ouder word vaker last heb van misselijkheid, zeer onprettig. Vaak zie ik er tegenop om lange bus- of autoritten te maken.

Verse vis

We rijden via de kustweg naar een restaurant op een klif in Amejjaou. Hier gaan we verse vis eten. Deze is in de ochtend gevangen en wordt ter plekke klaargemaakt en op schalen op tafel gezet. Er zijn hier alleen Marokkaanse mensen, wat we prima vinden. Uit ervaring weten we inmiddels dat je het beste kunt komen op plaatsen waar alleen lokale mensen komen.

Wanneer we nu in de camper hadden gereisd in plaats van met de rugzak, hadden we vermoedelijk op een camperplaats gestaan. We waren dan minder of helemaal niet echt met de lokale mensen in aanraking gekomen. Nu krijg je het echte contact met mensen en kom je ook op andere plaatsen waar de gemiddelde toerist niet komt.

We eten een voortreffelijk maal met prachtig uitzicht en goed gezelschap. Layla spreekt Nederlands, want zij heeft een groot deel van haar leven doorgebracht in Nederland.

Na de maaltijd rijden we verder richting het noorden naar Al Haceimi. Een grote stad aan de kust. Onderweg stoppen we nog bij een strand, zodat Miranda stenen kan zoeken om te schilderen.

Op de route worden we verschillende keren staande gehouden door de politie. Deze controleren of er geen Afrikanen in de auto’s zitten die naar Europa willen vluchten. De stranden worden ook permanent bewaakt. Dit in tegenstelling tot wat velen van ons denken, dat er rijen met vluchtende Afrikanen aan de kust staan.

Het kustlandschap is erg afwisselend zelfs op de honderdvijfentwintig kilometer die wij noordwaarts rijden. Van ruwe kale bergen tot roodgekleurde bergen. Van bergen met bomen tot vlaktes.

Tegen de schemering rijden Al Haceimi binnen. Een totaal andere stad dan Nador. Veel witte gebouwen, mooie straten en alles gebouwd in een soort bergkom. Luxer. Hiervan heb ik niet zoveel foto’s, mede omdat het donker was en ook de telefoon bijna leeg.

Het leven hier is zo anders dan bij ons. In Nederland zie je bijna geen kinderen buiten, overdag niet en in de avond al helemaal niet. Hier is de hele dag leven. In de avond komen de kinderen naar buiten en blijven tot laat in de avond wakker. Het maakt niet uit of ze twee zijn of twaalf.

Het leven van Venry is hier inmiddels ook op aangepast. Lag hij voorheen om half acht in bed, is dat nu rond negen uur in de avond.

Leyla koopt wat koekjes voor bij de drankjes die we gaan drinken. Het terras ligt op een klif en in de zomer wanneer alles in bloei staat moet het prachtig zijn hier. Nu in de winter is net al betoverend.

Naast de koekjes, had Layla nog een verrassing waar ook wij niets van wisten. Voor de verjaardag van Venry had ze een stuk gebak gekocht met een kaarsje. Echt heel lief!!

Na de taart en de thee, er wordt geen alcohol geschonken, gaan we terug richting Nador. Het is honderdvijfentwintig kilometer terug rijden over de kustweg. De hele weg is niet verlicht en leent zich ook niet voor doorrijden.

Wanneer je hier pech krijgt in de auto, dan is het ook het beste in de auto te blijven met de deur op slot. Zeker niet schuilen in de bergen. Er lopen niet alleen uitgehongerde wilde honden rond, ook Afrikanen die naar Europa willen en soms ook niets te eten hebben.

Laatste dag Nador

De laatste dag is aangebroken. Spullen inpakken, beetje relaxen, nog wat kleding wassen. Miranda gaat nog stenen schilderen. Eentje voor Apartement Ayoub en eentje voor Layla. Het was een hele leuke ervaring in Nador. Even het echte Marokko ervaren. Het was zeker een cultuurshock, maar een hele positieve.

Vanavond om half negen vertrekt de trein richting Marakkech…..de dag nog even vullen!

Tijd om te vertrekken. Op naar een nieuw avontuur, met de nachttrein naar Marakkech. Een nieuwe ervaring voor Venry op reis met de slaaptrein!

Marakkech here we come…..